Waarom deze module
De kerndoelen digitale geletterdheid zijn in juli 2025 definitief opgeleverd en worden wettelijk verplicht. Elke school moet hiermee aan de slag, en het aanbod voor de onderbouw is dun. Bestaand materiaal richt zich vooral op gedrag en veiligheid ("doe aardig, wees voorzichtig"). Wat vrijwel niemand behandelt, is de vraag die kinderen elke dag raakt: waarom doet mijn app dit eigenlijk?
Digitaal Wijs zet dat centraal. Kinderen leren niet alleen regels, ze doorzien het systeem: waarom een app steeds meer van hetzelfde laat zien, waarom stoppen zo moeilijk is, waarom een gratis spel steeds om muntjes vraagt. Wie het trucje doorziet, hoeft er niet bang voor te zijn.
De aanpak: ervaren en onthullen
Elke les werkt volgens hetzelfde principe: het kind ervaart een echt mechanisme in een veilige, nagespeelde omgeving, en daarna trekt gids Pip het gordijn open: "zag je wat er net gebeurde?". Ervaren en onthullen beklijft waar een preek dat niet doet.
Eén vriendelijk gezicht door alle lessen. Pip weet het niet beter, Pip ontdekt mee.
Elke les begint met een gevoels-check-in en benoemt gevoelens in de taferelen: eerst jij, dan de ander.
Herkenbare situaties waarin het kind kiest, het gevolg ziet, en bij een misser liefdevol opnieuw mag.
Geen scores of streaks. De les eindigt met wat het kind kán: jij bent de baas, jij kunt dit.
Geen account, geen dataverzameling, geen reclame. Wij doen zelf wat we de kinderen leren.
Warm en speels, niet overprikkelend. Geluid uitschakelbaar, animaties respecteren toegankelijkheidsinstellingen.
De zeven avonturen en de kerndoelen
| Les | Waar het over gaat | Kerndoel (po) |
|---|---|---|
| 🫧1. De Bubbel | Het aanbevelingsalgoritme: waarom je steeds meer van hetzelfde ziet, en hoe je je bubbel doorprikt. | 22B · media en informatie |
| 🔍2. Echt of Nep? | Betrouwbaarheid: drie speurvragen (kan dit echt, wie zegt het, wil het iets van je) plus omgaan met enge nepbeelden. | 22B · media en informatie |
| 🧰3. Het Geheimenkastje | Privacy: persoonsgegevens sorteren, wachtwoorden, en de gouden regel bij rare vragen van onbekenden. | 24A · veiligheid en privacy |
| 🔴4. Nog Eén Dan! | Autoplay en kijktijd: waarom stoppen moeilijk is, hoe je hoofd voelt, en de kijkafspraak die helpt. | 24B + 22B · gezondheid en aandacht |
| 💰5. De Muntjesval | Het verdienmodel: sloten, nep-haast en verrassingskistjes (loot boxes), en de regel: eerst een grote mens. | 22B + 24B/C · beïnvloeding en keuzes |
| 💌6. Aardig op het Scherm | Online communiceren: toon zonder gezicht, meelachen in de groepschat, gemene berichtjes, complimenten geven. | 24A/B · respectvol online |
| 🤖7. De Antwoordmachine | AI-geletterdheid: een antwoordmachine geeft altijd meteen antwoord, ook als het niet klopt of verzonnen is. Drie machine-vragen om zelf te checken. | 22 · artificiële intelligentie |
De module werkt toe naar kerndoel 22 (De leerling zet digitale technologie en digitale media in
, onderdeel B: doelgericht navigeren in het digitale media- en informatielandschap) en kerndoel 24 (De leerling participeert in de gedigitaliseerde wereld
, onderdelen A veiligheid en privacy, B weloverwogen keuzes en C wisselwerking met de samenleving). De lesbrieven citeren per les de exacte uitwerkingen.
Bron: SLO, Definitieve conceptkerndoelen digitale geletterdheid (juli 2025), kerndoelen primair en speciaal onderwijs, p. 15-19. Daarnaast raakt de module de brede vaardigheden kritisch denken en zelfregulering, en les 6 de burgerschapsopdracht (2021).
Wat deze module bewust niet doet
Digitaal Wijs dekt het hart van de gedigitaliseerde wereld, het kritisch navigeren in media, en met avontuur 7 een eerste kennismaking met AI. De praktische ICT-vaardigheden (kerndoel 22A: tekstverwerken, bestandsbeheer), het werken met data, en het domein ontwerpen en maken (kerndoel 23: creëren, programmeren) vragen om doe-onderwijs in de klas en om ander materiaal. Zo weet u precies wat u aanvult en wat u elders belegt.
Zo zet u het in
- Kies een ritme. Zeven lessen passen mooi als blok (wekelijks) of verspreid over het jaar, bijvoorbeeld gekoppeld aan de Week van de Mediawijsheid.
- Open de les in de browser. Digibord voor klassikaal, of Chromebooks en tablets in tweetallen. Geen installatie, geen accounts, niets om aan te vragen.
- Pak de lesbrief erbij. Elke les heeft een printbare lesbrief met lesopbouw, gespreksvragen, differentiatie per groep, doe-opdracht en een thuis-tip voor ouders.
- Rond warm af. De nabespreking is de helft van de les: daar wordt ervaren begrip.
Onze beloften aan school en ouders
- Gratis en zonder addertjes. Geen abonnement, geen advertenties, geen upsell.
- Geen kinderdata. De apps slaan niets op en kennen geen account. Er valt niets te lekken.
- Eerlijke gamification. Geen punten, badges of streaks; nieuwsgierigheid en betekenis als motor. Wij bekritiseren verslavend ontwerp, dus gebruiken we het zelf niet.
- Empowerend, niet alarmistisch. Het kind is de slimme insider die trucjes doorziet, geen slachtoffer. Games en filmpjes worden niet zwartgemaakt; uitbuitend ontwerp wel benoemd.
Onderdeel van een groter geheel
Digitaal Wijs is een module van een breder, gratis kindereducatie-platform in opbouw, waarin Pip kinderen door meerdere werelden gidst: van digitale geletterdheid tot Samen en Voelen (empathie en samenwerken, reeds beschikbaar) en verder. Zelfde ethos, zelfde rustige vormgeving, zelfde belofte: onderwijs dat het hele kind ziet, zonder dataoogst en zonder verslavingsmechanismen.
Meedenken of meedoen?
De module wordt doorontwikkeld met leraren, en pedagogische toetsing hoort bij de aanpak. Feedback uit de klas is goud waard: wat werkt, wat mist, waar haken kinderen af? Neem contact op via de beheerder van deze pagina, of probeer de lessen gewoon uit: digitaal-wijs.html is het startpunt.